รสชาติ: เผ็ดร้อน / กลิ่นซิตรัส (ส้ม-มะนาว) / กลิ่นดอกไม้
สารให้รสชาติหลัก: ซานชูล (Sanshools)
ส่วนที่ใช้: เปลือกผล
ชนิดที่เกี่ยวข้อง: Zanthoxylum rhetsa (มะข่วง หรือ กำจัดต้น) บางครั้งถูกสับสนกับมะแขว่น (Z. myriacanthum) อย่างไรก็ตาม ชนิดแรก (มะข่วง) จะมีผลขนาดใหญ่กว่าและไม่มีพู ในขณะที่ชนิดหลัง (มะแขว่น) จะมีผลขนาดเล็กกว่าและมีพูประมาณ 3–4 พู
“เครื่องเทศตระกูลส้มจากทางเหนือที่ผสมผสานกลิ่นหอมของซิตรัสและความรู้สึกชาอย่างนุ่มนวล”
มะแขว่นเป็นเครื่องเทศที่มีกลิ่นหอม ได้มาจากผลแห้งของพืชชนิด Zanthoxylum myriacanthum ซึ่งอยู่ในวงศ์ Rutaceae และมีความใกล้ชิดกับพริกไทยเสฉวน มีถิ่นกำเนิดในภาคเหนือของไทย ลาว และภูมิภาคใกล้เคียง มะแขว่นให้เมล็ดสีดำขนาดเล็กห่อหุ้มด้วยเปลือกบางที่มีกลิ่นหอม เครื่องเทศชนิดนี้เป็นที่รู้จักในด้านกลิ่นหอมแบบซิตรัสและพริกไทย พร้อมทั้งให้ความรู้สึกชาและซ่าเล็กน้อยบนลิ้น ซึ่งเกิดจากสารประกอบอย่างซานชูล (sanshools) มีการใช้กันอย่างแพร่หลายในอาหารไทยภาคเหนือ โดยเฉพาะในเมนูเนื้อย่าง ไส้อั่ว และพริกแกง เพื่อเพิ่มรสชาติและกลิ่นหอม ในการแพทย์แผนโบราณ มะแขว่นใช้เพื่อช่วยระบบย่อยอาหาร ลดอาการท้องอืด และกระตุ้นการไหลเวียนโลหิต นอกจากนี้ยังได้รับการยอมรับว่ามีคุณสมบัติต้านจุลชีพ ต้านอนุมูลอิสระ และต้านการอักเสบ
